Bir süredir gündemde olan Hayvanları Koruma Kanunu'nda kopyalanmasına izin verilen Dair Kanun Teklifi, TBMM'nin ilgili komisyonundan kabul edildi. Muhalefet milletvekillerin tekliflerinin kabul edilmesi tepki gösterdi. Teklifle, Hayvanları Koruma Kanunu'nda gidilecek. Buna göre Kanun'un hedeflerine "insan, hayvan ve çevre sağlığının gözetilmesi kaydıyla" ifadesi eklenecek.
Sahipsiz hayvanlara ilişkin yürütülecek, tereddüde mahal verilmemesi, kedi ve köpeklerin sahipli hayvan uygulamalarının alınabilmesi için Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı veri tabanına kaydedilmesi oluştuğundan "sahipli hayvan" ve "sahipsiz hayvan" açık bir şekilde tanımlanacak.
Uygulamada tereddüde mahal verilmemesi amacıyla ve Kanun'daki "yakala-kısırlaştır-sal" yönteminin koşulları nedeniyle hayvan bakımıevi tanımında uyum değişikliği yapılacak. Hayvan bakımevinin tanımı, "Bakanlık izni alınmak üzere kurulan ve hayvanlar sahiplendirilinceye kadar barındırılan ve rehabilite edilen bir tesis" şeklinde değiştirilecek.
TBMM'nin resmi internet sitesinde yer alan ayrıntılara göre; sahipsiz ve büyümüş hayvanların hayvan bakımevlerine satılmakta ve buralarda rehabilite edilmek üzere sahiplendirilinceye kadar bakılacak olması nedeniyle bakımevleri dışında bir hayvana bakmanın ona yasal olarak çalıştırılarak sahiplenilmesi mümkün kılınabilmesi ilkesi kabul edilecektir. Kanunun standartları arasında yer alan "Evcil hayvanlar, türüne özgü hayat şartları içinde yaşama özgürlüğüne sahiptir. Sahipsiz hayvanlar da sahipli hayvanlar gibi yaşamları desteklenmelidir." yürürlükteki kaldırılacak.
Hiçbir maddi kazanç ve menfaat amacı gütmeksizin, sadece insani ve vicdani sorumluluklarla, sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanları sahiplenmek isteyen ve Kanun'da bulunacak olanları elinde bulunduran gerçek ve tüzel kişileri teşviki ve bu yeteneğin eş güdümünü esas olarak yürütür.
Yerel yönetimler, gönüllü kuruluşlarla iş birliği içerisinde, sahipsiz hayvanlar sahiplendirilinceye kadar bakılmaları için hayvan bakımevleri kurarak onların bakımlarını ve tedavilerini sağlayacak, eğitim çalışmaları yapacak.
Hayvanların bakımevlerine alınan hayvanlardan rehabilite edilen veriler sahiplendirilinceye kadar bu yerde barındırılacaktır. Doğru ve güncel doğrulamanın sağlanması amacıyla hayvanların bakım evlerine alınan hayvanların Tarım ve Orman Bakanlığı veri depolama sistemi ile kaydedilecek.
TEŞVİK VE İDARİ TEDBİRLER
Bakımevine alınan verilerden insan ve hayvanlar hayatı ve sağlık için tehlike teşkil etmeyen ve olumsuz gidiş kontrol edilemeyen, tedavi edilemeyen veya tedavi edilemeyen hastalık bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olanlarına, Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 9. maddesindeki "Hayvanlara ertelemenazi yapmak" Ancak hayvanlara acı ve ıstırap çektiren veya iyileşme durumu bulunan hastalık durumlarında, akut enfeksiyonlar bir hayvan hastalığının önlenmesi ya da ortadan kaldırılması amacıyla veya insan sağlığı için riskin oluşması, insan ve yaşam hayatı ve sağlık için tehlike teşkil etmeyen ve olumsuzluk kontrol edilemeyen veteriner hekim tarafından ötenazi yapılmasına karar verilebilir. Ötenazi işlemi veteriner hekim tarafından veya veteriner hekim gözetiminde uygulanır." hükümleri.
Yerel yönetimlerin sahipsiz bilgileri ile ilgili yürüttüğü iş ve işlemlerde Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında gerekli idari işlemlere yetkili olacak.
Hayvanlara uygulanan müdahalenin sadece tıbbi gerekçelerle değil Kanunda yer alan diğer istisnai olarak temin edilmesi de sağlanacak.
"Yerel yönetimler adına çalışanların sahipsiz hayvanların bakım evi, bir yere terk edilme veya bakımevinde barındırılan köpek bakımı evi dışında bir yere bırakma" fiilleri yasak kapsamına alınır. Böylece sahipsiz hayvanların taşınması, hayvan bakım evlerinin götürülmesi ve bu hayvanların sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevi bakım bünyesinde bulundurulmasına ilişkin hükümlerin kaydedilmesinin ve yerel yönetimlerin görev ve sorumluluklarının eksiksiz olarak yerine getirilmesinin çalıştırılması amaçlanacak.
İl Hayvanları Koruma Kurulunun aktarımı, sahipsiz hayvanların korunmasına yönelik sürekli salgın yanı insan, hayvan ve çevre oranlarının gidişatına yönelik olarak sahipsiz hayvanlardan kaynaklanan sorunların belirlenmesi ve bu sorunlarla ilgili çözüm önerileri eklenecek.
Düzenlemeyle başta yerel yönetimler olmak üzere diğer ilgili kurum ve kuruluşlara yapılacak desteğin kapsamı genişletilecek. Buna göre, hayvan ve çevre sağlığının korunması amacıyla bakımevleri, hastaneler ve ameliyathanelerin incelenmesi; Bunlarla ilgili ilaç, alet ve ekipmanların sağlanması ile bakımevlerinde bakım, düzenli ve sahiplendirme gibi işlemler için öncelikle yerel yönetimler olmak üzere diğer ilgili kurum ve kuruluşlara teşvik veya Bakanlıkça uygun görülen mali destek sağlanacak.
ÖDENEKLER BAŞKA BİR AMAÇ İÇİN KULLANILAMAYACAK
Hayvanların davranışlarına yönelik kurallara aykırı hareket eden veya sahiplendiği hayvanların bakımını ciddi şekilde ihmal eden ya da onlara ağrı, acı veya zarar veren kişilerin denetimle yetkili merci tarafından hayvan bulundurması yasak olacak ve hayvanlara el konulacak. Söz konusu hayvanlardan sahiplendirilenler sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımında barındırılacak.
Çaydırıcılığın sürdürülmesi amacıyla sahipli hayvanın sahibi tarafından terk edilmesi kabahatine muhafaza idari para cezası hayvan başına 2 bin liradan 60 bin liraya çıkarılacak. Yerel yönetimler adına toplantılara sahip olmayan hayvanların bakım evi dışında bir yere terk eden veya bakımevinde barındırılan hayvanı bakım evi dışında bir yere bırakılanlara ise hayvan başına 50 bin lira idari para cezası verilecek.
Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve 25 bini aşan belediyeler, sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve sahiplendirilinceye kadar bakımın sağlanması ile uyumluluğunu sağlamak amacıyla hayvan bakımevleri kuracak. belirtilen hayvanlar, ilgili belediyeler tarafından hayvan bakımevine götürülecek. Hayvan bakımı evi kurulmayan belediyeler ile il özel idareleri, sorumluluk alanı bu hayvanlar ve yakın hayvan bakımevine yapılacak.
belirtilen kaynak ayırmayan belediye başkanı ve belediye üyeleri ile sağlanan kaynak hayvan bakım evi masrafları, sahipsiz hayvanları toplamak, rehabilite etmek veya sahiplendirilinceye kadar görmek için harcamayan veya bu kaynak başka paralar için sarf eden belediye başkanı ve belediye bakımlarına 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilir.
Söz konusu belediyeler 31 Aralık 2028'e kadar belirtilen hayvan bakımevlerini harcamakla ve mevcut bakımevlerinin fiziksel belirtilerini görmekle yükümlü olacak.
Belediyeler, 31 Aralık 2028'e kadar hayvan bakımevleri bulunabilir, kayıt birimleri ve sahipsiz hayvanlara sahiplendirilinceye kadar bakılacak için kesinleşmiş en son bütçelerinin binde 5'i oranında kaynak ayıracak. Bu oran, büyükşehir belediyelerinde 3 olarak uygulanacaktır. Ayrılan ödenekler başka bir amaç için kullanılamayacaktır.
Kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını en geç 31 Aralık 2025'e kadar dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt sayfasına almak zorunda kalacak.
Teklifle, Hayvanları Koruma Kanunu'ndaki "yerel hayvan koruma görevlileri"nin rejimin yürürlükten kaldırıldığı teklifle, sürekli bakım ve korunmaya yönelik olacak sahipsiz hayvan bulunmaması amaçlanıyor. Muhalefet milletvekilleri tekliflerinin kabul edilmesi tepki gösterdi.